Bezinning en actualiteit
Vrijheid van onderwijs (art. 23 G.W.)
Is de vrijheid van onderwijs in Nederland in gevaar? Een Grondwettelijk verankerd recht ligt zo nu en dan onder vuur. Hoe serieus moet dit genomen worden? Hieronder een overzicht van de nieuwsberichten die de vrijheid van onderwijs direct of indirect raken. Op deze site ook een overzicht van meningen.
Manifest voor veilig bijzonder onderwijs [2006-06-30]Met het manifest Voor een goed en vrij onderwijs in de 21e eeuw hebben zes christelijke organisaties voor bestuur en management in het onderwijs bij overheid en politiek het belang van de vrijheid voor onderwijs onder de aandacht gebracht. Lees verder>>>
Vrijheid van onderwijs bij Rutte in goede handen [2006-05-03]Kandidaat-lijsttrekker voor de VVD Rita Verdonk wil haar standpunt over het grondwetsartikel waarin de vrijheid van onderwijs wordt gewaarborgd niet bekendmaken, dit in tegenstelling tot Mark Rutte. Hij staat pal voor de vrijheid van onderwijs. Lees verder>>>
Congres over vrijheid van onderwijs [2006-02-25]Subsidiëring van confessioneel onderwijs moet worden afgeschaft, pleitte de Teldersstichting onlangs. Hogeschool Driestar educatief organiseert op 12 mei samen met de Christelijke Hogeschool Ede, de Gereformeerde Hogeschool Zwolle, de Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs en Concent besturenorganisatie LVGS, een themadag over ‘Vrijheid van onderwijs: hoe het was en hoe het is’. Lees verder>>>
"Handhaaf ontheffing medezeggenschapsraad" [2006-01-12]Het moet mogelijk blijven dat scholen die principiële bezwaren hebben tegen een medezeggenschapsraad, ontheffing krijgen. Dat bepleit de Onderwijsraad. Op 11 januari 2005 stuurde hij het op initiatief van de CU aangevraagde advies over dit onderwerp onder de titel "Onderwijsspecifieke medezeggenschap" naar de Tweede Kamer. Lees verder>>>
Alleen strenge scholen houden echte vrijheid [2005-12-19]Scholen moeten alle leerlingen accepteren. Alleen als ouders de grondslag van de school niet respecteren, mogen scholen leerlingen weigeren. Alleen voor scholen die altijd al een consequent toelatingsbeleid voeren, wordt een uitzondering gemaakt. Dat is de strekking van een nieuw initiatiefwetsvoorstel. Lees verder>>>
Nederland in meerderheid voor acceptatieplicht [2005-11-26]In de zomer van 2005 werd voor de zevende keer de Onderwijsmeter uitgebracht. Een aantal afzonderlijke onderwerpen zijn in een afzonderlijke rapportage gepresenteerd. Twee daarvan houden verband met de vrijheid van onderwijs: bijzondere scholen en zwarte scholen. Lees verder>>>
Beslissing over schepping tijdens de biologieles uitgesteld [2005-07-07]Eind juni lanceerde D'66-kamerlid Bakker het plan om het examenprogramma biologie voor havo/vwo aan te passen. Hij zou daarvoor een motie indienen wanneer de Tweede Kamer met de premier en de minister van onderwijs ingesprek zou zijn over de verhouding tussen religie en wetenschap. Realiteitszin van de VVD en de PvdA deed Bakker te besluiten zijn motie in te trekken. Lees verder>>>
Schepping of evolutie [2005-06-04]De discussie die de minister wilde, komt op gang. De eerste reacties waren niet echt van een wetenschappelijk niveau, maar op een grondige manier naar dit onderwerp kijken is prima. Jammer dat tot nu toe de brief van Henk Strietman (Besturenraad) weinig aandacht kreeg. Lees verder>>>
Wet Hamer sneuvelt [2005-04-22]Een meerderheid van de Tweede Kamer ziet er niets in om scholen wettelijk te verplichten een bijdrage te leveren aan integratie. Alleen de PvdA gaf woensdag 20 april 2005 volledige steun aan een plan van de Tweede-Kamerleden Hamer, Dijsselbloem (beiden PvdA) en Kraneveldt (LPF). . Lees verder>>>
PvdA geeft eigen onderwijsvisie vorm [2005-04-07]Voor het falende onderwijsbeleid van de laatste jaren steekt de PvdA de hand in eigen boezem. Toch gaat ook de nieuw geformuleerde onderwijsvisie van de PvdA weer voor een deel uit van staatsdirigisme. Integratie boven alles, zo lijkt het. Het bevorderen van sociale samenhang betekent dan ook dat bijvoorbeeld reformatorische en islamitische scholen actief de liberale publieke moraal en de waarden van de politieke democratie moeten uitdragen. Lees verder>>>
PvdA offert vrijheid van onderwijs op aan integratie [2005-02-26]Volgens PvdA-kamerlid Hamer moeten christelijke scholen elk kind accepteren dat wordt aangemeld. Dit is onderdeel van de visie van de PvdA op de toekomst van het grondwetsartikel over de vrijheid van onderwijs. In de nota, die woensdag 23 februari 2005 werd gepresenteerd, staan drie voorstellen die christelijke scholen en ouders in problemen kunnen brengen. Lees verder>>>
Liberaal manifest perkt onderwijsvrijheid in [2005-02-26]Vrijdag 25 februari 2004 presenteerde de VVD het nieuwe Liberaal Manifest in concept. Dit document moet het nieuwe beginselprogramma van de VVD worden. Over de onderwijsvrijheid: "De grondwettelijke onderwijsvrijheid moet worden aangescherpt. De regering dient erop toe te zien dat het onderwijs vrij is van „discriminatie op levensbeschouwelijke gronden." Lees verder>>>
Decentralisatie onderhoud scholen in strijd met artikel 23 [2005-01-22]De uitvoering van de decentralisatie van onderwijshuisversting strijd met de vrijheid van onderwijs. Gemeenten hebben een grote vrijheid om het beschikbare geld te verdelen. Garanties dat scholen niet benadeeld worden, bestaan echter niet. Dit schrijft D. Mentink in een onderzoeksrapport van de Erasmus Universiteit Lees verder>>>
Uitkomst SP-enquête: Groot draagvlak voor gemengd onderwijs [2005-01-17]Basisscholen willen dat alles in het werk wordt gesteld om de snelle groei van het aantal zwarte en witte scholen te keren. De groeiende apartheid in het onderwijs moet een halt worden toegeroepen, zo wordt duidelijk uit een onderzoek dat is gehouden op initiatief van SP-Kamerlid Fenna Vergeer onder ruim 500 basisscholen in grote en middelgrote gemeenten. Lees verder>>>
VVD niet eens over modernisering artikel 23 [24 december 2004]Minister Verdonk (Integratie) heeft in een interview aangegeven dat wat haar betreft art. 23 verdwijnen mag. In hoeverre dit een wel overwogen uitspraak is kan betwijfeld worden. Zelfs binnen haar eigen partij, de VVD, reageert niet iedereen positief. Misschien een voorbeeld van "Schoenmaker blijf bij je leest"? lees verder >>>
Minister reageert op advies Onderwijsraad [23 april 2004]Het kabinet heeft op 23 april 2004 een beleidsreactie naar de Tweede Kamer gestuurd op het advies 'een Vaste Grond' van de Onderwijsraad (artikel 23). De beleidsreactie draagt de titel 'maatregelen onderwijs, integratie, burgerschap'. Centraal in deze reactie staat de verantwoordelijkheid van de scholen. lees verder >>>
Christelijk onderwijs slaat handen ineen [6 maart 2004]Het christelijk onderwijs gaat meer naar buiten treden als er getornd wordt aan de vrijheid van onderwijs. Daarvoor is een werkgroep geformeerd die de ontwikkelingen nauwgezet volgt en een grotere groep die van tijd tot tijd aan de bezinning bijdraagt. lees verder >>>
Onderzoek regering naar artikel 23 vertraagd [21 februari 2004]In het najaar van 2003 heeft de Tweede Kamer de regering gevraagd voor 1 februari 2004 met een plan van aanpak te komen rond onderwijsvrijheid en integratie. Dit naar aanleiding van een motie van mevrouw Hirsi Ali. De resultaten van dit onderzoek zijn vertraagd. Het wordt minstens maart voor er een visie op de huidige situatie rond artikel 23 is. lees verder >>>
Nipo-onderzoek: Nederlanders tegen vrije schoolkeuze [26 januari 2004]Uit een onderzoek van het Nipo, uitgevoerd in opdracht van de E.O. blijkt dat de meerderheid van de bevolking geen moeite heeft met verplichte spreiding door de overheid. Het beeld van de orthodox-christelijke scholen is vrij negatief: slecht voor de integratie. lees verder >>>
Bruggen bouwen: integratie en onderwijs [24 januari 2004]De commissie Blok heeft het rapport Bruggen Bouwen gepubliceerd. Hierin is ook aandacht voor de plaats van het onderwijs in het integratiedebat. Met zwakke aanbevelingen is het debat begonnen... lees verder >>>
SLO heeft kritiek op "indoctrinatie" in reformatorische methodes [15 november 2003]In de ”Gidsen voor onderwijsmethoden voor het basisonderwijs” staat stevige kritiek van de medewerkers van het SLO op diverse methodes. Ook reformatorische methodemakers mogen niet zonder meer hun mening opdringen aan de leerling. Zoiets wordt tegenwoordig indoctrinatie genoemd. "De SLO blijft echter bij het standpunt dat er zorgvuldiger moet worden geformuleerd en dat het eigen gelijk tegenover onze kinderen dient te worden gerelativeerd." lees meer >>>
Motie Hirsi Ali richt pijlen op vrijheid van onderwijs [15 november 2003]Eind oktober diende de VVD-fractie bij monde van mevrouw Hirsi Ali een motie in waarin actie gevraagd wordt tegen moslimscholen. Elke school zou bepaalde waarden van de moderne samenleving moeten uitdragen. De motie gaf veel commotie. Rechts vond haar in strijd met de vrijheid van onderwijs en links vond haar niet ver genoeg gaan. 't Zou voor elke school moeten gelden. Een overzicht van de gebeurtenissen. lees verder >>>
Ook toezicht op godsdienstles openbare scholen [5 juni 2003]Medio mei heeft minister Van der Hoeven aan de Tweede Kamer laten weten dat ze in gesprek is met de organisaties van het openbaar onderwijs over toezicht op het godsdienst- en levensbeschouwelijk vormingsonderwijs in openbare scholen. Ze is bezig met wetgeving hiervoor. Daarin wordt de eis opgenomen dat de godsdienstleraren in het openbaar onderwijs, die werken onder verantwoordelijkheid van kerken of levensbeschouwelijke organisaties, moeten beschikken over een 'verklaring omtrent het gedrag'. Ook schrijft de minister dat de wet scholen verplicht om in hun schoolplan en schoolgids een beschrijving van het godsdienstonderwijs op te nemen, zodat ouders daar kennis van kunnen nemen. [info via Besturenraad]
Grenzen aan toezicht inspectie op godsdienstles [10 mei 2003]De Onderwijsinspectie houdt alleen toezicht op godsdienstlessen als daar aanleiding voor is. Er zijn daarvoor enkele criteria geformuleerd. Inspecties worden bijvoorbeeld uitgevoerd als er signalen zijn dat leerlingen worden aangezet tot discriminatie of wanneer de les niet in het Nederlands gegeven wordt. Ook gaat de inspectie zich met het godsdienstonderwijs bemoeien als er in het schoolplan en de schoolgids onvoldoende te lezen is over de levensbeschouwelijke lessen. Lees meer>>>
Vrijheid van onderwijs in de verkiezingsstrijd [13 januari 2003]Zondag 12 januari kwam het onderwijs aan de orde in het lijsttrekkersdebat voor radio 1. De PvdA komt terug van acceptatieplicht van leerlingen voor bijzondere scholen. Balkenende werpt zich op als verdediger van reformatorische scholen. Geen islamitische scholen meer volgens Zalm. Lees meer>>>
Strengere eisen aan nieuwe scholen [5 december 2002]De politiek in Den Haag is verdeeld of er nieuwe eisen gesteld moeten worden aan de oprichting van nieuwe scholen. Kernpunt hierbij is de verbetering van integratie van allochtonen en het voorkomen van problemen met islamitische scholen. Lees meer>>>
Godsdienstles op scholen [30 november 2002]Woensdag 27 november heeft de Tweede Kamer gesproken over de invloed die de overheid zou moeten hebben op het godsdienstonderwijs. Een meerderheid van de Tweede Kamer is in principe voor het verplicht stellen van een bepaalde bevoegdheid. Dit is op de Christelijke en Reformatorische scholen al redelijk gangbaar. Ook zullen mogelijk godsdienstdocenten bij benoeming ook een verklaring omtrent gedrag moeten overleggen. Lees meer>>>.
In discussie met SP-Kamerlid Ali Lazrak Een uitgebreide discussie op de site van de S.P. waarin voor- en tegenstanders van de volgende stelling aan het woord komen: "Zwarte en witte scholen belemmeren de integratie. Gemengde scholen waar kinderen naast elkaar en met elkaar leren, spelen en opgroeien ongeacht kleur, ras, religie, geslacht of afkomst is de weg naar een geïntegreerde samenleving."
"Kamer wil invloed op godsdienstles", een interview met J.P. Proos, godsdienstleraar aan Hogeschool De Driestar, R.D. 28.11.2002
"De grote bocht van het CDA" Christen-democraten willen ook onderwijsinspectie bij godsdienstlessen, commentaar van de redactie politiek, R.D. 4.12.2002
Een algemeen directeur van een school voor V.O. reageert op Zalm en Bos: "Willen Zalm en Bos af van het bijzonder onderwijs? Een journalist met kennis van de Nederlandse scholen zou zelf beide politici van repliek kunnen dienen. (...) Een schijnsucces op de korte termijn met verbod en dwang, "Er zij voortaan nog maar één type school en daar zult gij uw kinderen heenzenden", zal de failliete staat van onze educatieve erfenis onafwendbaar maken." 19.12.2002
VVD: Acceptatieplicht scholen niet invoeren Zo vlak voor de verkiezingen komt dit oude standpunt eigenlijk toch niet zo goed uit, zeker nu ook de PvdA de acceptatieplicht heeft laten vallen, R.D. 15.1.2003
Vaste grond onder de voeten. Een verkenning inzake artikel 23 Grondwet Een verkenning van de Onderwijsraad d.d. 11 juli 2002 over Artikel 23 van de grondwet. Deze verkenning is juridisch van aard en gaat onder andere over vrijheid van richting, toegankelijkheid en keuzevrijheid. Op de site van de Onderwijsraad is ook de volledige verkenning te downloaden. Naar aanleiding van dit rapport heeft A. Verweij een artikel geschreven in D.R.S., februari 2003.